Czy SIBO jest chorobą? Porządkowanie pojęć: choroba pierwotna, wtórna i błąd logiczny

Stwierdzenie „SIBO nie jest chorobą” coraz częściej pojawia się w gabinetach lekarskich i dyskusjach medycznych.
Na pierwszy rzut oka brzmi rozsądnie, jednak po głębszej analizie okazuje się uproszczeniem,
a w wielu przypadkach błędem logicznym.

Celem tego artykułu jest uporządkowanie pojęć oraz oddzielenie faktów medycznych
od skrótów myślowych, które prowadzą do nieporozumień.

1. Skąd bierze się twierdzenie „SIBO nie jest chorobą”

Najczęściej argumentacja wygląda następująco:
– SIBO jest skutkiem innych zaburzeń (motoryki, anatomii, wydzielania żółci).
– Skoro jest skutkiem, a nie przyczyną pierwotną, to nie jest chorobą.

Pierwsze zdanie jest prawdziwe.
Drugie nie wynika logicznie z pierwszego.

2. Choroba pierwotna a choroba wtórna

W medycynie funkcjonuje jasny podział na choroby pierwotne i wtórne.
Wtórność oznacza istnienie czynnika nadrzędnego, ale nie odbiera statusu choroby.

Przykłady powszechnie uznawanych chorób wtórnych:
– nadciśnienie wtórne
– anemia z niedoboru
– osteoporoza wtórna
– niewydolność nerek wtórna

3. Czym jest SIBO

SIBO to patologiczny stan nadmiernego rozrostu bakterii w jelicie cienkim,
prowadzący do objawów klinicznych, zaburzeń wchłaniania i powikłań.

Spełnia ono kryteria zespołu chorobowego:
– posiada patofizjologię
– powoduje objawy
– wymaga leczenia

4. Argument rozstrzygający – analogia do otyłości

Jeżeli uznamy, że SIBO nie jest chorobą, bo jest wtórne,
musimy konsekwentnie uznać, że otyłość również nie jest chorobą.

Otyłość jest efektem końcowym wielu czynników,
a mimo to jest jednoznacznie uznawana za chorobę.

5. Wniosek końcowy

SIBO nie musi być chorobą pierwotną,
ale jest realnym zespołem chorobowym wymagającym diagnostyki i leczenia.

Twierdzenie, że „SIBO nie jest chorobą”,
wynika z błędnego utożsamiania wtórności z nieistnieniem choroby.

• World Health Organization – ICD-10, ICD-11
• Ghoshal UC et al. Small intestinal bacterial overgrowth. Gut.
• Pimentel M et al. Am J Gastroenterol.
• Bray GA et al. Obesity as a disease. Lancet.

6. Klasyfikacja chorób i ICD – co naprawdę decyduje o „istnieniu” choroby

W medycynie o formalnym uznaniu choroby nie decyduje jej pierwotność,
lecz możliwość jej jednoznacznego opisania, sklasyfikowania i kodowania.

Temu właśnie służą międzynarodowe klasyfikacje chorób.
Najważniejszą z nich jest Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób (ICD)
tworzona przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth – przerost bakteryjny jelita cienkiego)
→ Główny kod: K63.821 Small intestinal bacterial overgrowth

IMO (Intestinal Methanogen Overgrowth – przerost metanogenów / dawniej „methane SIBO”)→ K63.829 Intestinal methanogen overgrowth, unspecified

ICD nie rozróżnia chorób na „prawdziwe” i „wtórne”.
Rozróżnia jedynie:
– jednostki chorobowe,
– zespoły chorobowe,
– stany patologiczne wymagające interwencji medycznej.

SIBO funkcjonuje w ICD jako rozpoznawalny stan patologiczny jelita cienkiego,
określany jako zespół nadmiernego rozrostu bakteryjnego.
Może być kodowany klinicznie, opisywany w dokumentacji medycznej
i stanowić podstawę do leczenia.

To, że SIBO często występuje wtórnie do innych zaburzeń
(np. motoryki jelit, chorób neurologicznych, zaburzeń anatomicznych),
nie różni go w żaden sposób od wielu innych jednostek obecnych w ICD.

Z punktu widzenia klasyfikacji medycznej pytanie:
„czy SIBO jest chorobą?”
jest źle postawione.

Właściwe pytanie brzmi:
czy jest to stan patologiczny możliwy do zdefiniowania, rozpoznania i leczenia.

Odpowiedź brzmi: tak.

„Artykuł skupia się wyłącznie na statusie SIBO jako rozpoznawalnego stanu patologicznego w medycynie i klasyfikacji ICD.
Diagnostyka, leczenie, związek z zespołem jelita drażliwego (IBS), IMO, ISO, wartość testów oddechowych oraz kontrowersje wokół nadrozpoznawalności to odrębne, bardzo złożone i wciąż ewoluujące tematy – wymagają indywidualnego podejścia i konsultacji z lekarzem specjalistą.”

Źródła

• World Health Organization – ICD-10, ICD-11
• Ghoshal UC et al. Small intestinal bacterial overgrowth. Gut.
• Pimentel M et al. Am J Gastroenterol.

Bray GA et al. Obesity as a disease. Lancet